LYT - Công bố hợp quy
LYT - Công bố hợp quy

Hiện nay, túi ni-lông đang trở thành thảm họa môi trường tại nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Những chiếc túi ni-lông trở thành vật dụng quen thuộc của người mua hàng, bán hàng, đặc biệt là của các bà nội trợ tại nhiều quốc gia. “Ô nhiễm trắng” là cách mà các chuyên gia môi trường đang nói về sự lạm dụng túi ni-lông hiện nay.

Theo nghiên cứu của các chuyên gia được công bố trong sự kiện Ngày trái đất TP. HCM gần đây, mỗi ngày có gần 19.000 tấn rác thải nhựa được thải ra ở Việt Nam. Con số này gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh ý thức bảo vệ môi trường cũng như sức khỏe của mỗi người Việt.

Mối nguy tiềm ẩn lên môi trường sống

Hàng năm trên thế giới có khoảng 300 triệu tấn nhựa được sản xuất ra thị trường. Song chỉ khoảng 9% số rác thải này được tái chế, khoảng 12% được đem thiêu hủy, còn lại 79% bị chôn vùi trong các bãi rác hoặc đổ vào đại dương. Nói công bằng, việc tìm ra giải pháp để xử lý lượng rác thải nhựa sao cho an toàn không phải là chuyện dễ dàng. Nếu đem thiêu hủy, khí độc và cả CO2 thải ra sẽ gây ô nhiễm môi trường cũng như sức khỏe con người. Còn nếu đem chôn lấp, ở môi trường tự nhiên, một chiếc túi nilon phải mất hàng trăm cho đến 1.000 năm mới phân hủy hết hoàn toàn.

Các chuyên gia cảnh báo, nếu cứ tiếp tục tình trạng này thì đến năm 2050 sẽ có hơn 13 tỷ tấn rác thải nhựa bị chôn lấp hoặc đổ ra đại dương. Tương lai, đại dương sẽ nhiều rác thải nhựa hơn là cá. Việt Nam là một trong 4 quốc gia có lượng rác thải nhựa nhiều nhất hành tinh, và hiện tại dù chưa có con số thống kê chính thức về số lượng bị đổ ra đại dương, nhưng nếu từ thực tế hàng ngày thì con số này chắc chắn sẽ khiến nhiều người phải giật mình.

Ở Việt Nam, túi nilông chủ yếu làm bằng nhựa PE (polyetylen) hoặc nhựa PP có nguồn gốc từ dầu mỏ và quá trình diễn ra rất chậm. Thành phần các loại nhựa này không chứa độc nhưng các chất phụ gia làm mềm dẻo lại gây độc cho con người. 

Bao bì thực phẩm thân thiện với môi trường lên ngôi

Một số liệu của Nielsen Việt Nam gần đây cho thấy, cứ 4 người trong 5 người Việt được hỏi sẽ sẵn sàng chi trả cao hơn để mua các sản phẩm hướng về thiên nhiên và thân thiện với môi trường. Điều này cho thấy người Việt đã không còn hờ hững với những thông tin về sức khỏe và ô nhiễm môi trường xung quanh mình.

Ghi nhận nhanh tại các thành phố lớn, nhiều gia đình, đặc biệt là các gia đình trẻ, đã và đang chủ động tìm kiếm các giải pháp thay thế cho bao bì nhựa. Các loại nguyên liệu có nguồn gốc từ thiên nhiên dễ kiếm và có giá thành rẻ như: lá chuối, lá dong, lá sen, … ngày càng được ưu dùng. Nhiều gia đình còn tận dụng giấy báo, giấy tập vở thừa của trẻ nhỏ cho đến các bao bì làm từ cói, vải không dệt, v.v. trong sinh hoạt hàng ngày của mình.

Đứng trước những hiểm họa môi trường nói trên, Việt Nam đang tích cực vận động người dân hạn chế sử dụng ni-lông bằng cách tuyên truyền về tác hại của nó, tổ chức phát miễn phí các loại túi dễ phân huỷ thay thế túi ni-lông, tổ chức các “Ngày không túi ni-lông” ở nhiều địa phương… Tuy nhiên, hiệu quả của những giải pháp hiện tại là chưa cao, nguyên nhân từ một số lý do như sau

Một là, chưa có loại bao bì nào tiện lợi và rẻ hơn để thay thế túi ni-lông: Cuộc sống càng đi lên thì việc bọc, lót, gói đựng hàng hoá càng trở thành một phần quan trọng và tất yếu của cuộc sống. Dù biết túi ni-lông có hại, nhưng việc loại nó khỏi cuộc sống không dễ bởi chưa tìm được thứ gì rẻ hơn và tiện hơn để thay thế túi ni-lông.

Hai là, cách thu gom rác thải túi ni-lông hiện không hiệu quả: Dù cố gắng đến đâu, lực lượng thu gom của công ty môi trường đô thị, của các lao động tự phát cũng không thể thu gom toàn bộ rác thải và túi ni-lông thải ra trong cả nước.   

Ba là, kêu gọi hạn chế ở ngọn, bỏ lỏng kiểm soát ở gốc: Việc kêu gọi hạn chế sử dụng túi ni-lông cũng sẽ không hiệu quả, khi không quản lý được việc sản xuất và cung cấp túi ni-lông, dẫn tới việc người bán hàng sẵn lòng phục vụ người mua túi ni-lông, còn người mua chấp nhận sự phục vụ này không cần suy nghĩ. Hiện không rõ cả nước có bao nhiêu cơ sở sản xuất túi ni-lông, hàng năm Việt Nam tiêu thụ bao nhiêu tấn túi ni-lông các loại, thu gom và tái chế được bao nhiêu, còn bao nhiêu thải loại ra môi trường.

 Bốn là, ý thức bảo vệ môi trường của xã hội chưa cao: Mọi người đã quá quen việc dùng túi ni-lông, quen đến nỗi, nhiều khi không cần vẫn sử dụng. Việc túi ni-lông tiện, rẻ và được phục vụ cho không đã làm mất thói quen suy nghĩ, cân nhắc sự lợi hại của việc dùng túi hay không dùng túi của cộng đồng xã hội.

Năm là, chưa coi túi ni-lông là một sản phẩm huỷ hoại môi trường nghiêm trọng cần quản lý nghiêm ngặt: Tác hại của túi ni-lông đối với môi trường là nghiêm trọng, nhưng theo phân loại rác thải hiện tại, nó không phải loại rác thải nguy hiểm, độc hại (hoá chất, phóng xạ, truyền bệnh…) cần sự quản lý, xử lý đặc biệt.

Một số đề xuất hướng giải quyết đối với các cơ quan quản lý nhà nước:

Một là, phải coi túi nilông là một sản phẩm huỷ hoại môi trường nghiêm trọng cần quản lý nghiêm ngặt: Đây là cơ sở pháp lý, theo góc độ quản lý nhà nước, tạo điều kiện thực hiện hiệu quả các giải pháp tiếp theo.

Hai là, cần có sự kiểm soát nghiêm ngặt túi ni-lông tại gốc: Đó là việc kiểm soát có chế tài số các cơ sở sản xuất túi ni-lông cũng như sản lượng túi ni-lông hàng năm; là việc kiểm soát lượng tiêu thụ túi ni-lông của những hộ tiêu thụ lớn. Có thể đặt ra thuế bảo vệ môi trường đặc biệt đối với loại hàng hoá túi nilông, vừa đánh vào người sản xuất, vừa đánh vào người tiêu dùng. Có thể đặt ra các mức khen thưởng và trừng phạt khác nhau liên quan tới việc sử dụng túi ni-lông. Đây cũng là việc của các cơ quan quản lý nhà nước.

Ba là, nghiên cứu sản xuất các loại bao bì khác, vừa tiện lợi, dễ phân huỷ, vừa có có giá cả hợp lý: Đây là việc của các nhà khoa học, của các cơ quan quản lý nhà nước, của các tổ chức phi chính phủ.

Bốn là, cần tuyên truyền sâu rộng trong cộng đồng xã hội về tác hại của túi ni-lông: Đây là việc của toàn bộ cộng đồng xã hội nhưng các cơ quan quản lý nhà nước vẫn phải là người khởi xướng và chịu trách nhiệm.

Năm là, vận động cộng đồng xã hội hạn chế sử dụng túi nilông, bảo vệ môi trường: Đây là việc người mua và người bán cần luôn cân nhắc xem lúc nào thì sử dụng và lúc nào không cần sử dụng túi nilông; Là việc phân loại, thu gom hiệu quả túi nilông bảo vệ môi trường. Đây là việc của các cơ quan quản lý nhà nước và cộng đồng xã hội.

Nỗ lực tìm kiếm giải pháp thay thế

  Mới đây, Tetra Pak - tập đoàn hàng đầu về chế biến và đóng gói thực phẩm đến từ Thụy Điển công bố đang nghiên cứu để cho ra mắt sản phẩm ống hút giấy vào cuối năm 2018. Loại ống hút mới này có chức năng như ống hút thường nhưng đặc biệt thân thiện môi trường nhờ làm từ giấy và sẽ đính kèm bao bì thực phẩm dạng lỏng mà hãng đang cung cấp trên toàn cầu, trong đó có Việt Nam.

“Trong thực tế, có rất nhiều thách thức để sản xuất được ống hút giấy đáp ứng đầy đủ yêu cầu,” ông Charles Brand, Phó Chủ tịch Điều hành phụ trách Quản lý Sản phẩm và Hoạt động Thương mại Tetra Pak cho biết, “nhưng nhóm phát triển sản phẩm của chúng tôi tự tin rằng có thể tìm ra giải pháp”.

Việc ‘đại gia’ ngành bao bì này tham gia vào công cuộc tìm kiếm các giải pháp thay thế nhựa là một tín hiệu vui đối với những ai quan tâm đến môi trường. Tetra Pak chính là tập đoàn phát minh ra bao bì giấy tiệt trùng, tạo ra cuộc cách mạng trong ngành đóng gói thực phẩm khi giúp giữ sản phẩm tươi ngon đến 6 tháng mà không cần đến chất bảo quản.

Tập đoàn này cũng đang sở hữu bộ sản phẩm bao bì thân thiện với môi trường đáng nể, với 100% sản phẩm đều được làm từ những nguồn rừng trồng mới và quản lý bền vững do Hiệp hội Rừng thế giới (FSC) chứng nhận. Tetra Pak cũng sản xuất thành công nắp sinh học có chức năng y hệt như nắp nhựa nhưng thân thiện môi trường hơn nhờ làm từ mía, hay công nghệ e-Beam tiệt trùng bao bì bằng chùm tia điện tử giúp tiết kiệm đến 50% năng lượng trong quá trình sản xuất.

Ông Jeffrey Fielkow, Tổng Giám đốc Tetra Pak Việt Nam cho biết: “Chúng tôi tin rằng một khi ống hút giấy được đưa vào sử dụng, sẽ mang lại giải pháp bền vững lâu dài cho vấn đề môi trường. Nó cũng sẽ giúp chúng tôi tiến gần hơn tới mục tiêu sử dụng 100% nguyên liệu tái tạo cho các sản phẩm của mình”.

Hiện tại, Tetra Pak khuyến khích người tiêu dùng để lại ống hút vào hộp sau khi sử dụng xong, nhờ đó ống hút sẽ được thu gom và tái chế cùng lúc với vỏ hộp. Việc ra mắt ống hút giấy cuối năm nay được kì vọng sẽ là sự bổ sung đáng kể, giúp người tiêu dùng có thêm nhiều lựa chọn hơn nhằm góp phần giảm thiểu việc sử dụng sản phẩm từ nhÁnh Dương

Theo Nhịp Sống Kinh tế và Website Hội nông dân Việt Nam

Các bài viết khác

Đối tác

Facebook chat